Tận dụng FTA nâng sức cạnh tranh hàng hóa Lâm Ðồng

Các hiệp định thương mại tự do (FTA) mở thêm cơ hội cho hàng hóa Lâm Đồng tiếp cận thị trường quốc tế. Tuy nhiên, để biến cơ hội thành lợi thế cạnh tranh, doanh nghiệp phải đáp ứng quy tắc xuất xứ, kiểm soát nguồn nguyên liệu và nâng cao năng lực sản xuất.

Từng bước khai thác ưu đãi

Từ rau củ sấy xuất khẩu sang Nhật Bản đến các sản phẩm sữa tiêu thụ tại thị trường ASEAN, một số doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã bước đầu sử dụng cơ chế ưu đãi từ các FTA. Việc được cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) phù hợp với từng hiệp định tạo cơ sở để sản phẩm được hưởng mức thuế ưu đãi tại thị trường nhập khẩu.

Công ty TNHH Cung ứng Nông nghiệp Lâm Đồng là một trong những doanh nghiệp có sản phẩm xuất khẩu sang Nhật Bản. Doanh nghiệp đã được cấp 2 C/O mẫu AJ và 1 C/O mẫu CPTPP cho mặt hàng rau củ sấy khô xuất khẩu sang thị trường này. Hiện công ty sản xuất hơn 40 sản phẩm rau củ, quả sấy, tạo nguồn hàng phục vụ hoạt động xuất khẩu. Theo đại diện doanh nghiệp, việc cấp C/O tại Lâm Đồng được thực hiện kịp thời, minh bạch. Quy trình điện tử giúp doanh nghiệp theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ, tiết kiệm thời gian, chi phí và chủ động hơn trong kế hoạch xuất khẩu.

Công ty TMT Consulting hướng dẫn nông dân thực hành nông nghiệp tốt (GAP)

Tại thị trường ASEAN, Công ty TNHH Sản xuất – Thương mại Kim Phát, xã Đơn Dương, được cấp 2 C/O mẫu D cho các sản phẩm sữa tươi thanh trùng, sữa chua uống và sữa chua. Đây là chứng nhận xuất xứ theo Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA), tạo điều kiện để sản phẩm được hưởng ưu đãi thuế quan khi xuất khẩu trong khu vực.

Những trường hợp này cho thấy doanh nghiệp địa phương đã tiếp cận các cơ chế ưu đãi FTA thông qua hoạt động xuất khẩu cụ thể. Năm 2026, Sở Công thương ước cấp khoảng 1.400 C/O, gồm 11 mẫu theo các hiệp định thương mại tự do song phương và đa phương mà Việt Nam đã ký kết, tham gia.

Việc phân cấp thủ tục cấp C/O về địa phương cũng góp phần tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Từ ngày 1/11/2025, Lâm Đồng triển khai cấp C/O và văn bản chấp thuận cho thương nhân tự chứng nhận xuất xứ trên hệ thống eCoSys. Đến ngày 1/8/2026, tỉnh tiếp tục triển khai các quy định mới về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực xuất xứ hàng hóa. Từ ngày 1/8/2026 đến nay, Sở Công thương tiếp nhận 513 hồ sơ đề nghị cấp C/O, đã giải quyết 503 hồ sơ, đạt 98,1%.

Chăn nuôi bò sữa và chế biến các sản phẩm từ sữa được Công ty TNHH Sản xuất – Thương mại Kim Phát, xã Đơn Dương, chú trọng đầu tư Ảnh: Diễm Thương

Đáp ứng quy tắc xuất xứ để hưởng ưu đãi

Được cấp C/O là một khâu trong quá trình tận dụng FTA. Để hàng hóa thực sự được hưởng thuế suất ưu đãi tại thị trường nhập khẩu, doanh nghiệp còn phải đáp ứng quy tắc xuất xứ theo từng hiệp định. Đây là yêu cầu không đơn giản, nhất là với những ngành hàng sử dụng nguyên liệu thu mua từ nhiều nguồn.

Với những ngành hàng như cà phê, rau củ và nông sản chế biến, nguồn nguyên liệu thường liên quan đến nhiều hộ sản xuất, cơ sở thu mua và đơn vị sơ chế. Nếu không kiểm soát được thông tin về nguồn gốc ngay từ đầu, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn khi chứng minh xuất xứ thành phẩm.

Ông Nguyễn Thanh Tâm - Giám đốc Công ty TMT Consulting cho rằng, xây dựng vùng nguyên liệu, liên kết với người sản xuất, quản lý hồ sơ thu mua và truy xuất nguồn gốc cần được xem là một phần trong chiến lược xuất khẩu, thay vì chỉ thực hiện khi phát sinh yêu cầu cấp C/O.

Theo ông Biện Tấn Tài - Phó Giám đốc Sở Công thương, bên cạnh cải cách thủ tục hành chính, ngành công thương chú trọng cung cấp thông tin về thuế quan, quy tắc xuất xứ và yêu cầu của từng thị trường; hướng dẫn doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ, chứng từ ngay từ khâu sản xuất, thu mua nguyên liệu. Từ đó, giúp doanh nghiệp khai thác tốt hơn các FTA.

Doanh nghiệp Lâm Đồng chú trọng xây dựng vùng nguyên liệu cà phê có truy xuất nguồn gốc

Khi doanh nghiệp chủ động đáp ứng quy tắc xuất xứ, kiểm soát chất lượng và tổ chức được nguồn nguyên liệu ổn định, ưu đãi thuế quan mới có thể trở thành lợi thế cụ thể, góp phần nâng sức cạnh tranh của hàng hóa Lâm Đồng trên thị trường quốc tế.

Trích nguồn: baolamdong.vn